Αποστρατιωτικοποίηση και Διεθνές Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΗ-ΦΡΟΥΡΑ

Του Ανδρέα Πενταρά*

Η ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΜΕ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ, ΑΦΟΥ, ΤΟΣΟΝ Ο ΟΗΕ ΟΣΟ ΚΑΙ Η ΕΕ ΥΠΟΧΡΕΩΝΟΥΝ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ, ΟΧΙ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΟΥΝ ΤΙΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥΣ

Με αφορμή την άκομψη και απειλητική για την Κυπριακή Δημοκρατία δήλωση της εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας κ. Ζαχάροβα αναφορικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικοποίησης δήθεν της Κύπρου από τις ΗΠΑ, μπήκαν στον δημόσιο διάλογο, για πολλοστή φορά, θέματα όπως το ενδεχόμενο εγγυήσεων από το ΝΑΤΟ, η εμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας αλλά και της ΕΕ στα ζητήματα ασφάλειας, καθώς και το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης της Κύπρου μετά τη λύση.

Στο σημερινό άρθρο θα αναφερθούμε στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης, αφήνοντας τα υπόλοιπα εξίσου σοβαρά ζητήματα σε μελλοντική αρθρογραφία.

Η ασφάλεια είναι αρμοδιότητα του κράτους

Σύμφωνα με το διεθνές αλλά και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο (άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και άρθρο 4 της Συνθήκης της Λισσαβώνας), η διαχείριση των θεμάτων ασφάλειας ενός κράτους ανήκει στο ίδιο το κράτος και σε κανέναν άλλον. Κατά συνέπειαν, καμιά διάταξη της διεθνούς συμφωνίας που θα συναφθεί για λύση του Κυπριακού δεν πρόκειται να περιλαμβάνει οποιοδήποτε ζήτημα ασφάλειας της Κύπρου, περιλαμβανομένης και της αποστρατιωτικοποίησης.

Ακόμα και στην περίπτωση που η δική μας πλευρά αλλά και η τουρκοκυπριακή επιμείνουν στη συμπερίληψη διάταξης αναφορικά με την αποστρατιωτικοποίηση, αυτή θα μπορεί να προσβληθεί από οποιοδήποτε πολίτη ή οργανισμό κ.λπ σε διεθνές δικαστήριο και να ακυρωθεί με ό,τι θα σημαίνει αυτό για τη βιωσιμότητα της λύσης. Το ίδιο το κράτος, άλλωστε, θα μπορεί να ακυρώσει τη σχετική διάταξη, με δεδομένο ότι το διεθνές δίκαιο υπερισχύει κάθε άλλης διεθνούς συμφωνίας.

Αυτό, άλλωστε, συνέβη με τη συμφωνία του Πότσδαμ, όπου η τρεις νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (Τρούμαν, Τσώρτσιλ και Στάλιν) αποφάσισαν την αποστρατιωτικοποίηση της Γερμανίας, η οποία Γερμανία, μετά την ίδρυση του ΟΗΕ, κάνοντας χρήση του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη, επανεξοπλίσθηκε και σήμερα είναι μια από τις ισχυρότερες χώρες του ΝΑΤΟ.

Το ίδιο έπραξε και η Ελλάδα, η οποία, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923) και τη Συνθήκη των Παρισίων (1947), έπρεπε να διατηρεί αποστρατιωτικοποιημένα τόσο τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όσο και τα Δωδεκάνησα. Στη βάση του δικαιώματος της αυτοάμυνας, όπως καθορίζεται στο άρθρο 51, εξόπλισε χωρίς καμιά αντίδραση -πλην Τουρκίας- τα νησιά αυτά.

Αλλά και η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία, το 1964, στη βάση του ίδιου άρθρου, διέλυσε τον κυπριακό στρατό και συγκρότησε την Εθνική Φρουρά, η οποία σήμερα αναγνωρίζεται απ’ όλη τη διεθνή κοινότητα. Συνεπώς, το κράτος που θα προκύψει από τη λύση, έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, να αποφασίσει αν θα έχει στρατό η όχι.

Αποστρατιωτικοποίηση και διεθνές δίκαιο

Η αποστρατιωτικοποίηση είναι αντίθετη με το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο, αφού, τόσον ο ΟΗΕ όσο και η ΕΕ υποχρεώνουν τα κράτη μέλη, όχι απλώς να διατηρούν, αλλά και να ενισχύουν τις Ένοπλες Δυνάμεις τους. Ο μεν καταστατικός χάρτης του ΟΗΕ στο άρθρο 45 καθορίζει όπως «…Για να δώσουν στα Ηνωμένα Έθνη τη δυνατότητα να παίρνουν επειγόντως στρατιωτικά μέτρα, τα Μέλη πρέπει να διατηρούν αμέσως διαθέσιμα τμήματα Ενόπλων Δυνάμεων για συνδυασμένη εξαναγκαστική δράση».

Η δε Συνθήκη της Λισσαβώνας, στο άρθρο 42 παρ. 3, αναφέρει ότι «…Τα κράτη μέλη δεσμεύονται να βελτιώσουν προοδευτικά τις στρατιωτικές τους δυνατότητες». Αυτός είναι ο λόγος που σήμερα κανένα κράτος στον κόσμο δεν είναι αποστρατιωτικοποιημένο με διεθνή συμφωνία. Κάποια μικρά κρατίδια, που πράγματι δεν διαθέτουν Ένοπλες Δυνάμεις, έτσι αποφάσισαν τα ίδια, τα οποία κατά κανόναν ανέθεσαν σε άλλα πιο ισχυρά την ασφάλειά τους.

Διατηρούν όμως το δικαίωμα να συγκροτήσουν τις δικές τους Ένοπλες Δυνάμεις όποτε το αποφασίσουν. Στο λεξιλόγιο, άλλωστε, του διεθνούς δικαίου, υπάρχει η φράση «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη» ή «αποστρατιωτικοποιημένη περιοχή», δεν υπάρχει όμως πουθενά ο όρος «αποστρατιωτικοποιημένο κράτος».

Η αποστρατιωτικοποίηση είναι στόχος της Τουρκίας

Την αποστρατιωτικοποίηση της Κύπρου, όμως, δεν θα πρέπει να τη δούμε μόνο μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου όπως αναλύθηκε πιο πάνω, αλλά κυρίως στο γεωστρατηγικό πλαίσιο, που είναι και το πιο ουσιαστικό για τη πατρίδα μας. Και τα ερωτήματα τα οποία προκύπτουν και θα πρέπει να απαντήσουν οι θιασώτες της αποστρατιωτικοποίησης είναι τα παρακάτω.

1. Ένα κράτος, όπως η -ομόσπονδη- Κύπρος, ευρισκόμενη σε μια περιοχή με ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας, έχει ανάγκη ασφάλειας, τουλάχιστον από τις ασύμμετρες απειλές ή όχι; Και αν δεν έχει Ένοπλες Δυνάμεις, ποιος θα παρέχει αυτήν την ασφάλεια;

2. Ο ΟΗΕ, ως γνωστόν, στο πλαίσιο της εκπλήρωσης της αποστολής του, που είναι η διατήρηση της διεθνούς ασφάλειας και ειρήνης, εκχωρεί αρμοδιότητες και υποχρεώσεις στα κράτη-μέλη, όπως είναι ο έλεγχος και η προστασία του FIR και η έρευνα και διάσωση εντός του FIR. Η δυνατότητα των κρατών να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις αυτές επιβεβαιώνει την οντότητα, το κύρος και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν στο διεθνές σύστημα. Εάν η Κύπρος δεν έχει ΕΔ, σε ποιαν άλλη χώρα ο ΟΗΕ θα αναθέσει αυτές τις υποχρεώσεις που έχουν σχέση με τη ζωή και την ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων που διακινούνται στην περιοχή;

3. Με ποιον τρόπο η Κύπρος θα παρέχει ασφάλεια στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη, εντός της οποίας θα υπάρχει ένα πλέγμα από πλατφόρμες εξόρυξης, αγωγών μεταφοράς του φυσικού αερίου, θαλάσσιων και εναέριων διαδρόμων από την ξηρά προς τις πλατφόρμες κ.λπ.;

4. Η Κύπρος, ως μέλος της Ε.Ε., με ποιον τρόπο θα συμμετέχει στα όργανα της Κοινής Ευρωπαϊκής Άμυνας και Ασφάλειας;

5. Πώς θα μπορεί η Κύπρος να συμμετέχει σε συλλογικά συστήματα ασφάλειας ή σε αμυντικές συμμαχίες με γειτονικά κράτη χωρίς η ίδια να διαθέτει ΕΔ;

Υπάρχει, βέβαια, απάντηση σε όλα τα πιο πάνω ερωτήματα. Το κενό ασφάλειας που θα υπάρξει εξαιτίας της αποστρατιωτικοποίησης της Κύπρου θα το καλύψει η Τουρκία, ασκώντας με τον τρόπο αυτό τον στρατηγικό έλεγχο όχι μόνον της Κύπρου, αλλά ολόκληρης της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Γι’ αυτό άλλωστε και η ίδια τάσσεται ανεπιφύλακτα ενάντια στην αποστρατιωτικοποίηση, αλλά στην ανυπαρξία ΕΔ από το νέο κράτος της Κύπρου. Ας αντιληφθούν λοιπόν οι υποστηρικτές της αποστρατιωτικοποίησης, δηλαδή του αφοπλισμού της Κύπρου, ότι το μόνο που κάνουν είναι να ρίχνουν νερό στον μύλο των τουρκικών σχεδιασμών.


*Αντιστράτηγος ε.α

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/545047/apostratiotikopoiisi-kai-diethnes-dikaio

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s