Το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση: Ποιες οι θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας

home-750x483

Του Δρ. ΑΝΤΩΝΗ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*

Η αναφορά της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ζητήθηκε από τη Δημοκρατία του Μαυρικίου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για το ζήτημα που αφορά το αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό εξετάστηκε πρόσφατα από το Διεθνές Δικαστήριο με έδρα τη Χάγη.

Κατά τη διάρκεια των προφορικών παραστάσεων ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, η Κυπριακή Δημοκρατία παρέθεσε στις 4 Σεπτεμβρίου 2018 τις θέσεις της επί ζητημάτων που αφορούν στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου να εκδικάσει την αναφορά και επί ζητημάτων αρχής που αφορούν στο δικαίωμα στην αυτοδιάθεση (righttoself-determination).

Επί του ζητήματος του περιεχομένου του δικαιώματος στην αυτοδιάθεση, τονίζεται εξ υπαρχής ότι αυτό το δικαίωμα αποτελεί επιτακτικό κανόνα του διεθνούς δικαίου που δημιουργεί μάλιστα υποχρεώσεις έναντι όλων (ergaomnes). Στη δήλωση ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, τονίστηκε, από πλευράς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ότι η εφαρμογή των κανόνων που αφορούν στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης δεν μπορεί να εκφεύγει της έννοιας του δικαιώματος που οδηγεί στην ανεξαρτησία, με την αποικιοκρατική δύναμη να χαρακτηρίζει ορισμένες περιοχές της επικράτειας της αποικίας προτού εκχωρηθεί ανεξαρτησία ως στρατιωτική βάση ή να χαρακτηρίζει περιοχή ως μη αποικία, όπως για παράδειγμα έγινε στην περίπτωση της Κύπρου αλλά και του Αγίου Μαυρικίου με το Αρχιπέλαγος Τσάγκος. Επί τούτου έγινε μάλιστα αναφορά σε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου στην υπόθεση Bashir, όπου αναφέρεται ότι το έδαφος που αποτελεί τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο παραμένει βρετανική αποικία.

Η παρέμβαση της αποστολής της Κυπριακής Δημοκρατίας πραγματεύτηκε τρία ζητήματα που η Δημοκρατία θεωρεί ουσιώδη για την υπόθεση που έχει ενώπιόν του το Διεθνές Δικαστήριο. Πρώτον, το ότι ενόσω υπάρχουν περιοχές εντός του εδάφους κράτους που απο-αποικιοποιήθηκε και οι περιοχές αυτές παρακρατήθηκαν από την αποικιακή δύναμη, η τελευταία είναι σε συνεχιζόμενη υποχρέωση να εφαρμόσει πλήρως την αρχή της αυτοδιάθεσης. Δεύτερον, η αποικιοποίηση αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου γενικά και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ ειδικά. Το δικαίωμα, τότε, στην αυτοδιάθεση αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα, όπως ακριβώς αναφαίρετη είναι και η έννοια της κρατικής κυριαρχίας στο διεθνές δίκαιο. Τρίτον, το διεθνές δίκαιο που αφορά στην αρχή της αυτοδιάθεσης μεταβάλλεται και εξελίσσεται και για αυτόν ακριβώς τον λόγο θα πρέπει πάντοτε να εξετάζεται υπό το πρίσμα της εξελικτικής του πορείας.

Η προώθηση των θέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός, που εστιάζει τόσο στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου αλλά και στο μείζον θέμα που εξετάζεται από αυτό και το οποίο αποτελεί σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την Κύπρο λόγω της παρουσίας των Βρετανικών Βάσεων στο νησί.

*Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.BLaw (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Πηγή: https://www.apopseis.com/to-dikeoma-stin-aftodiathesi-pies-i-thesis-tis-kypriakis-dimokratias/

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s