ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

cyprus-turkey-map1

του Χριστόδουλου Κ. Γιαλλουρίδη

Η Τουρκία βρίσκεται εσχάτως σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, διάγοντας τη χειρότερη ίσως περίοδο σχέσεών της με την υπερδύναμη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και αφότου η Άγκυρα εντάχθηκε στο δυτικό στρατόπεδο ασφάλειας, δηλαδή στο ΝΑΤΟ, αποκτώντας έναν ιδιαίτερα ισχυρό δεσμό με τις ΗΠΑ, πράγμα που συνέβαινε τόσο στο πλαίσιο του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου και της δυτικής συμμαχίας, όσο και σε διμερές επίπεδο ευρύτερα. Αυτό σημαίνει πως σήμερα δημιουργείται στην περιοχή σε ό,τι αφορά το δυτικό σύστημα ισχύος ένα κενό ασφάλειας, ένα έλλειμμα ισχύος, το οποίο εκ των πραγμάτων καλείται η Ελλάδα να καλύψει με ταυτόχρονα αναβαθμισμένη τη γεωστρατηγική θέση της Κύπρου.

Πολιτική πλάνη

Εν όψει αυτών των εξελίξεων, γεωπολιτικών και γεωστρατηγικών ανακατατάξεων στην περιοχή και με δεδομένη την αναβαθμισμένη θέση της Κύπρου στη διεθνή και περιφερειακή γεωπολιτική σκακιέρα, είναι ασφαλώς αδιανόητο να συνεχίζεται η διαπραγμάτευση του Κυπριακού ωσάν να μη συμβαίνει τίποτα στην περιοχή και να βρισκόμαστε στις απελθούσες περιόδους μιας τουρκικής γεωπολιτικής υπεραξίας.

Είναι δεδομένη η στιγμή που διατρέχει τον γεωστρατηγικό ορίζοντα της περιοχής, που αφορά σε μια τουρκική υποβάθμιση ως περιφερειακού και διεθνούς κυρίως ρόλου λόγω της εσωτερικής εμφύλιας κρίσης, η οποία είναι ενεργός και απειλεί σε πολλά επίπεδα τη συνοχή του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Κατόπιν τούτων, η Κύπρος σε κατ’ αρχήν και πρωτίστως συντονισμό με την Αθήνα οφείλει να διακόψει κάθε διάλογο με την τουρκική πλευρά για τη λύση του Κυπριακού όσο διαρκεί η τουρκική κατοχή στο βόρειο τμήμα της νήσου.

Αποτελεί πολιτική πλάνη και επικίνδυνη ψευδαίσθηση η άποψη που κυριαρχεί εδώ και πολλά χρόνια, εσχάτως δε υπογραμμίζεται ιδιαιτέρως από ορισμένες πτέρυγες της πολιτικής κονίστρας της Κύπρου, πως οφείλουμε να διαπραγματευόμαστε διαρκώς και αδιαλείπτως, ανεξαρτήτως των όποιων όρων και συνθηκών υφίστανται στο γεωπολιτικό πεδίο και τους συσχετισμούς ισχύος των γεωστρατηγικών θέσεων των μερών στην περιοχή.

Επομένως, τόσο για τη Λευκωσία όσο και για την Αθήνα η σημερινή γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας, δηλαδή οι εσωτερικοί κλυδωνισμοί, οι συγκρούσεις, οι περιφερειακές δυσκολίες και αντιπαραθέσεις, υπαγορεύουν άνευ ετέρου αλλαγή στους τακτικούς χειρισμούς της ελληνικής πλευράς, τόσο στο Κυπριακό, όσο και στις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Η ελληνική στρατηγική, όπως και κάθε στρατηγική, είναι υποχρεωμένη να χαράξει τη δική της τακτική και στοχοθεσία, να μελετήσει με προσοχή την αντίπαλη πλευρά.

Η Τουρκία για την Αθήνα αποτελεί παραδοσιακά και σταθερά από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα μια επιτιθέμενη εν τοις πράγμασι, δηλαδή δυνάμει χώρα, η οποία διεκδικεί τμήματα της ελληνικής επικράτειας ενώ κατέχει το βόρειο τμήμα της Κύπρου. Ο τουρκικός επεκτατισμός, ο οποίος είναι εμφανής, διαρκής και δομικός, δεν είναι δηλαδή συγκυριακός, ούτε αναφέρεται σε συγκεκριμένη ηγεσία στην Τουρκία, δημιουργεί προδήλως θέμα ασφάλειας και ειρήνης, τόσο για την ελληνική επικράτεια και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, όσο και για την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

Επιβάλλεται η διακοπή

Όλα αυτά βεβαίως ισχύουν ως πραγματικότητες πέραν της απειλής που υφίσταται μονίμως η Κύπρος. Απειλείται εν προκειμένω το Αιγαίο και το νομικό του καθεστώς, όπως διαμορφώθηκε το 1923, αλλά και το 1947 με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων για τα Δωδεκάνησα. Φυσικά η Τουρκία απειλεί την Κύπρο με προσάρτηση του κατεχόμενου τμήματος, εάν η Λευκωσία δεν ενδώσει στους τουρκικούς σχεδιασμούς και προβολές πολιτικής, όπως υπαγορεύονται τον τελευταίο καιρό από την κυβέρνηση Ερντογάν.

Τούτων λεχθέντων, Αθήνα κυρίως, αλλά και η Λευκωσία σε άλλο επίπεδο, οφείλουν να επιστρατεύσουν όλες τις δυνάμεις του έθνους στο σύνολο της πολιτικής, της διπλωματικής, αλλά και της αμυντικοστρατιωτικής διάταξης για την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής. Οι δεδομένες γεωστρατηγικές ανακατατάξεις στην περιοχή επιβάλλουν τη διακοπή κάθε διαπραγμάτευσης στο Κυπριακό, διότι ακριβώς η διαπραγμάτευση διεξάγεται με όρους τουρκικής ισχύος, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη από τη δική μας πλευρά οι γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές μεταβολές που επέρχονται και η αναβάθμιση της Κύπρου σε στρατηγική υπεραξία.

*Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,

Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πηγή: onisilos.gr

This entry was posted in Cyprus - EU, Cyprus - Turkey, Eastern Mediterranean, Greece - Turkey Relations, Security. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s